أنشاهما لجاز أن يقال : ان الخالق يبيد يوما ما ، لأنه اذا دخله الغضب و الضجر ، دخله التغيير و اذا دخله التغيير لم تؤمن عليه الاباده ثم لم يعرف المكوّن من المكوّن و لا القادر من المقدور عليه و لا الخالق من المخلوق ، تعالى اللّه عن ذلك علوّا كبيرا ؛ « 1 » خداى عزّ و جل مانند ما افسوس نمىخورد ولى براى خود ، دوستانى آفريده كه آن‌ها افسوس خورند و خشنود گردند . آنان آفريدگان و پروريدگانند و خداوند خشنودى آن‌ها را خشنودى خود و خشم آنان را خشم خويش قرار داده است زيرا آن‌ها را مبلغّان خود و دلالت‌كنندگان به سوى خويش مقرّر داشته است به همين دليل به آن مقام و جايگاه دست يافته‌اند . معناى آيه اين نيست كه افسوس ، دامن خداى متعال را بگيرد چنان‌كه دامنگير مخلوق مىشود بلكه معناى آن چنان است كه در اين‌باره گفته است : « هركه به يكى از دوستان من اهانت كند به پيكار من آمده و مرا به مبارزه فراخوانده است . » و فرمود : « آن‌كس كه از پيامبر اطاعت كند در حقيقت خدا را اطاعت كرده است » و فرمود : « كسانى كه با تو بيعت مىكنند در حقيقت تنها با خدا بيعت مىنمايند و دست خدا بالاى دست آن‌هاست » تمام اين عبارات و نظاير آن‌ها معنايش همان است كه برايت گفتم و خشنودى و خشم و غير اين دو از صفات ديگر نيز همين‌گونه است ، اگر قرار باشد افسوس و دلتنگى در خداوند راه يابد در صورتى كه او خالق و پديدآورندهء آن‌هاست مىتوان گفت : روزى خداى آفريننده ، نابود مىگردد زيرا اگر خشم و دلتنگى بر او وارد شود ، دگرگونى عارضش شود و چون دگرگونى بر او عارض شود از نابودى ايمن نيست افزون بر آن ، در اين صورت ميان پديدآورنده و پديدآمده و ميان قادر توانا و آن‌چه تحت قدرت او است و ميان آفريننده و آفريده ، تفاوتى نخواهد بود ، خدا از چنين گفتارى بسيار برتر است » . 2 - هم‌چنين روايتى را از زراره ، از ابو جعفر عليه السّلام درمورد فرمودهء خداى عز و جّل : وَ ما ظَلَمُونا وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ؛ * در حق ما ستم روا نداشتند بلكه بر خويشتن ستم كردند روايت كرده كه حضرت پاسخ داد : « ان اللّه تعالى أعظم و أعزّ و أجلّ و أمنع من أن يظلم و لكنّه خلطنا بنفسه فجعل ظلمنا ظلمه و ولايتنا ولايته حيث يقول : « إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا ؛ ولىّ و صاحب اختيار شما تنها خدا و رسول او و مؤمنان‌اند يعنى ائمه عليهم السّلام . و فرمود : وَ ما ظَلَمُونا وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ * « 2 »

--> ( 1 ) . كافى ج 1 ، ص 145 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 146 .